آمريكا همچنان مخالف پيمان كيوتواست
محمد اسحاق
فياض
Mif_1967@yahoo.com
گرم شدن زمين براثر مواد آلاينده اي
كه از كارخانه هاي بزرگ صنعتي جهان بيرون داده ميشود، يكي از بزرگ ترين چالش هاي
پيش روي انسانها روي كره زمين است. اگر وضع به همين منوال ادامه پيدا كند محيط
زيست و اكو سيستم طبيعي جو به كلي دچار دگرگوني مي شود و درنتيجه زندگي جانداران را به خطر مواجه مي كند و با كمبود اب و
تغييرات عمده اي كه در ميزان بارندگي در مناطق مختلف جهان بوجود مي آيد، ترسالي
هاي سيل آسا و خشك سالي هاي پي در پي را بدنبال خواهد داشت كه در نتيجه صدها
ميليون انسان هر سال مجبور خواهد بود كه از منطقه اي به منطقه ديگر مهاجرت كند،
دانشمندان پيش بيني كرده اند كه اگر كشورهاي جهان براي كاهش گاز هاي گلخانه اي
تلاش نكنند و اين مسئله از راه معقول و علمي آن حل ننمايند، در آينده مهاجرت ها
دهها ميليوني خواهد بود كه منطقه وسيعي از كره زمين بر اثر خشك سالي خالي از سكنه
مي گردند و انسانها به نا چار به سوي سرزمين هايي كه آب و امكانات زندگي در آن
يافت مي شوند، كوچ خواهند كرد.
در اين ميان كشورهاي صنعتي در آلايندگي جو زمين، هوا و محيط زيست سهم فوق
العاده زيادي دارند، به همين منظورجلسه سران
كشورهاي صنعتي معروف به گروه 8 قرار است كه در6 جون ماه آينده در آلمان بر
گزار شود، يكي از موضوعات مهمي مورد بحث در اين اجلاس مسئله كاهش گاز هاي گلخانه
اي و پروتكول كيوتواست، يكي از دلايل برگزاري اين نشست در آلمان نيز همين موضوع مي
باشد زيرا حزب سبزهاي آلمان كه قدرت را دردست دارند به شدت از محيط زيست حمايت مي كند. به همين دليل ديروز درآلمان
نشست ميان كار شناسان اين اجلاس برگزار شد تا پيش نويس و موضوعات مورد بحث را
دراجلاس چند روز آينده سران گروه 8 آماده كنند. در اين پيش نويس آلمان و چند كشور
ديگر عضو اين گروه تلاش كردند كه حمايت از پروتكول كيوتو را در اين پيش نويس
بگنجاند كه باز هم با مخالفت آمريكا مواجه شد.
مقام های آمریکایی گفته اند طرح آلمان نگرانی های جدی و اساسی آمريکا را كه
اين معاهده براي اين كشور به دنبال دارد نادیده می گیرد، آمريكا كه يكي از بزرگ
ترين توليد كنندگان گازهاي گلخانه اي در جهان است، پيمان كيوتو را امضا نكرده است.
اما فشارهاي مضاعف بين المللي بر دولت آمريكا سبب شده بود كه دولت آمريكا درطي يك
سال گذشته موضع نرم تري در قبال اين پيمان از خود نشان بدهد،آقاي توني بلير
نيزگفته بود كه به اعتقاد وی دولت جورج بوش در آستانه تغییر دادن نگرش خود نسبت به
مسائل مربوط به تغییرات آب و هوا است. به همين دليل انتظار مي رفت كه آمريكا
ازپيمان كيوتو در اجلاس ماه آينده گروه 8 حمايت كند و به همين منظور ديروز تلاش
هايي صورت گرفته بود كه حمايت و پشيباني از اين پيمان را به امضاي همه اعضا
برساند، اما با مخالفت صريح و تند نمايندگان آمريكا مواجه شد و پيش نويسي را كه
آلماني ها تنظيم كرده بود، آمريكايي ها تغييرات عمده اي در آن وارد كرد. برگزار کنندگان
این اجلاس امیدوارهستند تا در مورد اهداف و جدول هاي زمانی تعیین شده به منظور
کاهش گسترده گازهای گلخانه ای در اين اجلاس توافق هایی حاصل شود و خانم آنجلا
مرکل، صدر اعظم آلمان از سران گروه هشت در این اجلاس خواهند خواست تا موافقت نامه
هایی ای را در زمینه کاهش گازهای گلخانه ای، استفاده بهینه از انرژی و کند کردن
روند افزایش درجه حرارت زمين امضا کنند. اما پيش نويس اين اجلاس با مخالفت آمريكا
مواجه شد.
بدين ترتيب يك بارديگر معضله گازهاي گلخانه اي كه بزرگ ترين خطر براي كره زمين
است هم چنان ادامه دارد و از همين آغاز روشن است كه اين بار نيزسران گروه 8 درالمان
در اين مورد به نتيجه قطعي نخواهند رسيد و بيماري زمين و محيط زيست هم چنان توسط
زور مندان ادامه پيدا مي كند.
معاهده كاهش گازهاي گلخانه اي در سال 1997در شهر تاريخي كيوتو جاپان با تلاش هاي سازمان ملل به تصويب
رسيد. كشورهاي توسعه يافته از جمله ژاپن ملزم شدند كه ميزان خروج گازهاي گلخانهاي
را در اين كشورها كه مبناي آن سال 1990تعيين شده بود، تا ميزان 2/5 درصد تا سال 2012كاهش دهند. با آن كه 140
كشور اين پيمان را امضا كرده است، آمريكا و استراليا از جمله كشورهايي هستند كه به
اين پيمان نپيوسته اند و آن را زياني بزرگ براي براي اقتصاد آمريكا مي داند، زيرا
ساختار صنعتي و كار خانه جات در آمريكا طوري ساخته شده است كه بيشترين آلايندگي را
در جهان دارد و اگر آمريكا بخواهد اين ساختار را تغيير بدهد سالها طول مي كشد و
اين كشور به اين باور است كه تغيير اين ساختار زيانهاي جبران ناپذيري را به اقتصاد
و صنعت آمريكا وارد خواهد كرد، به همين دليل از آن جايي كه اين كشور از قدرت جهاني
برخور دار است، به راحتي در برابر اين خواست بين المللي ايستاده است و هر ساله با
اين پيمان مخالفت ميكند.پيمان كيوتو با رسيدن به حد نصاب در اوايل سال 2006 جنبه
اجرايي به خود گرفت و كشورهاي امضا كننده موظف اند تا براي كاهش گاز هاي گلخانه اي
تلاش هاي جدي نمايند.اما اين كشور ها
دردرصد ناچيزي از آلايندگي ها سهم دارند و كشورهاي هند، چين، روسيه و
كشورهاي عضو اتحاديه اروپا نيز وقتي با مخالفت آمريكا در مورد اين پيمان مواجه
شدند، گامهايي عملي كمتري در اين راستا برداشته اند و اين خطر در سايه رقابت هاي
آرام قدرت هاي اقتصادي بزرگ همچنان ادامه پيدا مي كند.
به گفته
محققان، افزايش انتشار گاز هاى گلخانه اى به سبب فعاليت هاى انسانى بويژه سوزاندن
حجم انبوه و فزاينده اى از سوخت هاى فسيلى براى تامين انرژى جوامع بشري، سبب به
تله انداختن گرماى تشعشعات خورشيدى در مجاورت سطح زمين شده است. چنين روندى مى
تواند به ذوب شدن يخ هاى قطبى منجر شود و بالا آمدن آب سطح درياها و اقيانوس ها را
به ميزان يك متر، تا پايان قرن حاضر به دنبال آورد. اين تغيير عظيم در اقليم زمين
سبب وقوع سيلاب هاى عظيمى در گوشه و كنار اين سياره مى شود و وقوع خشكسالى هاى
شديد و گسترده و نيز به راه افتادن سيلاب هاى مهيب، از ديگر آثار و پيامدهاى منفى
گرم شدن هوا به شمار مى رود.
كارشناسان سازمان غذايي و كشاورزى ملل متحد(فائو) هشدار داده اند كه اگر روند
گرمايش زمين ادامه يابد، افزايش وسعت زمين هاى باير را در جهان بويژه در ميان
كشورهاى در حال توسعه به همراه خواهد داشت. بر اساس اين گزارش، وسعت زمين هاى باير
در قاره آفريقا مى تواند تا سال 2008 ميلادي، تا 90 ميليون هكتار افزايش يابد و
اين وسعت نزديك به چهار برابر كل بريتانيا خواهد بود. بديهى است كه اين جريان مى تواند
فشار بسيار زيادى را به جمعيت هاى ساكن در اين مناطق وارد آورد و منابع غذايى در
دسترس آنان را بشدت كاهش دهد. تاثير تغيير اقليم و الگوهاى آب و هوايى زمين بر
كشاورزي، مى تواند شمار بيشترى از جمعيت بشر را در خطر گرسنگى قرار دهد و اين اثر
بويژه در كشورهايى كه داراى رشد اقتصادى اندك بوده و تعداد فراوانى از افراد مبتلا
به سوء تغذيه هستند، شديدتر از ساير مناطق خواهد بود. گزارش سازمان
فائو تصريح مى كند: تداوم اين روند در 40 كشور فقير جهان كه در مجموع 2ميليارد نفر
را در خود جاى داده اند، افزايش سوء تغذيه، فقر، عقب ماندگى و ناامنى را در پى
خواهد داشت.
از سوى ديگر، دانشمندان اعلام كرده اند كه گرمايش جهاني در حال نزديك شدن به
نقطه بى بازگشت است و ممكن است در كمتر از يك دهه به اين نقطه برسد؛ نقطه اى كه پس
از آن، از وقوع خشكسالى هاى گسترده و نابودى محصولات كشاورزى و نيز بالا آمدن سطح
درياها گريزى نخواهد بود. به گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس دانشمندان از سران هشت
كشور صنعتى (گروه 8) خواسته اند تا تحقيقات خود براى توسعه فنآورى هاى كاهنده
انتشار گازهاى گلخانه اى را به دو برابر افزايش دهند.
در هشدار پژوهشگران همچنين از رهبران دو كشور چين و هند نيز درخواست شده است
تا به همراه كشورهاى توسعه يافته براى كاهش انتشار دى اكسيد كربن در جو زمين، در
چارچوب پروتكل كيوتو بكوشند. اگرچه اين پيمان در مرحله نخست تعهدى را براى
كشورهاى در حال توسعه در نظر نگرفته است،اما كشورهايى مانند چين و هند به سبب حجم
عظيم انتشار گازهاى گلخانه اى از صنايع خود، بايد توجه بيشترى به همكارى داوطلبانه
در قالب اين پروتكل داشته باشند.
آنچه اين پيمان را دچار مشكل كرده است اين است كه قدرت هاي بزرگ از منافع شان
كوتاه نمي آيند، اما خطرات ناشي از گرمايش زمين در ابتدا دامن گير كشورهاي فقير و
در حال توسعه مي گردند، به همين دليل خيال قدرت هاي بزرگ از مواجه شدن در برابراين
خطرات در آينده نزديك، راحت است، اما اگر اين كشورها غفلت كند و تنش ها را در اين
مورد ادامه دهند، ممكن است گرمايش زمين از حد كنترل خارج شود و آن وقت است كه اين
خطرات دامن گير كشورهاي صنعتي نيزمي گردد.