VATANDAR.COM

انتخابات زودرس فلسطين حل بحران يا تعميق چالشها

محمد اسحاق فياض

Mif_@yahoo.com

گسترش دامنه اختلافات دو جنبش فتح و حماس سرانجام به تشكيل دو دولت در نوارغزه و كرانه باختري رود اردن انجاميد. هر چند كه دولت اسماعيل هنيه كه در غزه مستقر است، تشكيل دولت سلام فياض را غير قانوني خواند كه با قانون اساسي فلسطين مغايرت دارد، اما گمان مي رفت مذاكرات ميان حماس و فتح دوباره شروع شود، تا با رايزني ها بتواند بحران فعلي فلسطين را به يك راه حل معقول و جامع نزديك سازند. برخلاف اين انتظارات پس از نزديك دوهفته كه از تسلط حماس بر نوار غزه گذشته است، نه تنها هيچ مذاكره اي ميان دوجناح انجام گرفته بلكه محود عباس(ابومازن) تصميم گرفته است تا حماس را براي هميشه از صحنه سياسي حذف نمايد. زيرا روز جمعه گذشته شورای مرکزی سازمان آزاديبخش فلسطين(ساف) با برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی بدون مشارکت حماس موافقت کرد. درنشست شورای مرکزی اين سازمان که دررام الله، مقرحکومت خودگردان درکرانه باختری روداردن، برگزارشد، پيشنهادهای محمودعباس، رهبرتشکيلات خودگردان فلسطينی به تصويب رسيد. محمود عباس خواهان آن شده بود که انتخابات زودرس مجلس فلسطينی بدون آنکه سازمان حماس بتواند درآن شرکت کند همراه با اختيارات جديد رهبر تشکيلات خودگردانی وتغييرقوانين، به رای گيری عموم فلسطينيان درغزه وکرانه باختری گذاشته شود.

در كنار اين مسئله شوراي مركزي ساف بر انحلال گروههاي فلسطيني نيز راي داد. اما اين تصميم حالت يك بام و دو هوا را دارد، زيرا خلع سلاح گروههاي نظامي فتح از اين تصميم مستثني شده است و فقط گروههاي نظامي حماس در اين تصميم شامل مي گردد، محمد ذحلان، مشاورامنيت ملی محمودعباس دريك نشست خبري گفته است: ازآنجاکه شاخه نظامی جنبش فتح، گردان شهدای الاقصی، اقدامی تحريک آميزعليه موجوديت حکومت فلسطينی انجام نداده اند ودرنبردهای اخير، فقط ازخوددفاع کرده اند، اين نيروها جنگ افزارهای خودرا بايدحفظ کنند واين شاخه هاي نظامی نبايد منحل شوند.

شورای مرکزی سازمان آزاديبخش فلسطين(ساف) مهمترين نهاد سياسي بعد از پارلمان فلسطين به شمار مي رود. درپی تنش های شديدی که ميان نيروهای فتح وحماس درکرانه باختری و غزه روی داد، پارلمان فلسطينی که حماس درآن اکثريت کرسی ها رادردست داشت، عملا منحل شد و محمود عباس با فعال ساختن اعضاي ساف كه در آن بيشتر طرفداران فتح عضويت دارند و از افراد تكنوكرات تشكيل شده است ، سعي كرد تا حماس را از صحنه سياسي و قدرت كنار بزند، هر چند كه هنوز پارلمان فلسطين از نظر حماس همچنان فعال است اما ابومازن پس از شكست درغزه رسما پارلمان و دولت فلسطيني اسماعيل هنيه را منحل اعلام كرده است و اكنون براي يك انتخابات زودرس بدون گروه حماس تاكيد مي كنند.

اكنون سئوال اصلي اين است كه آيا محمود عباس بدون حماس مي تواند بر هردو بخش ازخاك فلسطين تسلط يابد و حكومت خود گردان فلسطيني را در اين دو بخش ازاين سرزمين كوچك مستقر كند؟

كار شناسان جغرافيايي بدين باورند كه كشور چند پارچه اي از نظر جغرافيايي هميشه با بحران امنيت واستقرار حاكميت مواجه مي گردند و نمي تواند يك رولت با ثبات را در دو يا چند نقطه از خاك خود متمركز نمايد. زماني كه پاكستان تشكيل گرديد كشور فعلي بنگلاديش جز خاك پاكستان محسوب مي گرديد، اما چند سال از استقلال اين كشور نگذشت كه دو بخش شرقي(بنگلاديش) و غربي(پاكستان فعلي) آن دچار اختلاف شدند و به دو كشور مستقل تجزيه گرديدند. اما در مورد فلسطين كسي گمان نمي كرد كه دو بخش مجزا ازهم غزه و كرانه باختري رود اردن به اين زودي دچار اختلاف و تفرقه شوند اما ادامه اختلافات ميان فتح و حماس سبب شد كه به زودي ماهيت تفاوتهاي جغرافيايي دو منطقه نيز آشكار گردد، زيرا نوار غزه كه حماس در آن نفوذ دارد، اكنون به تصرف كامل حماس است و كرانه باختري نيروهاي فتح و دولت خودگردان فلسطيني مستقر شده اند.

هرچند كه درحال حاضرفشارهاي متعددي بردولت اسماعيل هنيه وارد مي گردد تا از ادامه تسلط خود در غزه نا توان بماند، اما خلع سلاح وسقوط دولت هنيه به اين زودي ها متصور نيست،آنچه اكنون دولت اسماعيل هنيه را تحت فشار شديد قرارداده است فشارهاي اقتصادي است كه ادامه بحران ممكن است سبب آن شود كه ساكنان نوار غزه را وادار نمايد تا با دولت حماس به مخالفت برخيزند، هم اكنون تعدادي از كارمندان دولت درغزه با ترديد و با آينده نامعلوم بر سر كار هاي شان حاضر مي شوند و اطمينان ندارند كه معاش هاي آنان در پايان ماه به آنان پرداخت مي گردد. فشار ديگري كه ممكن است برغزه وارد شود از ناحيه اسرائيل است، هم اكنون تانك ها و نيروهاي اسرائيلي در اطراف غزه مستقر هستند تا در كوتاه ترين فرصت به سوي غزه يورش ببرند. به هرحال آنچه از قراين پيداست عزم بين المللي برنابودي دولت حماس است و اين دولت مشروعيت بين المللي خود را از دست داده است، هم اكنون تنها يكي دو كشور است كه دولت اسماعيل هينه را به رسميت مي شناسند و بقيه كشورها و از جمله اكثر كشورهاي عربي در برابر حمايت از دولت اسماعيل هنيه سكوت اختيار كرده اند. رسميت بين المللي نشانه قدرت و مشروعيت بين المللي يك دولت به شمار مي رود و با توجه به پيچيدگي روابط بين الملل يك دولت نمي تواند بدون روابط با كشور ها و تبادله سفير و كنسول به حاكميت سياسي مشروع وقدرتمند خود ادامه بدهد.اما اين بدان معنا نيست كه دولت حماس به اين زودي ها از هم بپاشد، دولت طالبان بدون مشروعيت بين المللي بيش از سه سال به زندگي خود ادامه داد، دولت اسماعيل هنيه نيز مي تواند براي مدتي حتي طولاني ممكن است در نوار غزه ادامه پيدا كند، اما پيامد نا گواري را براي ملت و مردم فلسطين به دنبال دارد، ادامه بحران ممكن است ميان كرانه باختري و نوار غزه فاصله عميق تري ايجاد كند، ادامه مبارزه با اسرائيل هم چنان در پرده ابهام باقي خواهد ماند و كمر مقاومت با اين اختلافات شكسته خواهد شد.

هر چند كه محمود عباس اعلام كرده است كه انتخابات زود هنگام در هردو تكه از خاك فلسطين برگزار خواهد شد اما آيا اگر دولت حماس درغزه باقي بماند به چنين انتخاباتي تن مي دهد؟ دولت حماس بلا فاصله پس از انحلال دولت و پارلمان فعلي توسط ابومازن، انتخابات زود رس را مردود دانست و آن را خلاف قانون اساسي فلسطين خواند، در چنين شرايطي چگونه محمود عباس قادر خواهد بود كه انتخابات زود هنگام را بدون حضور حماس در غزه برگزار نمايد؟ حماس در غزه مسلط است و از پايگاه مردمي گسترده نيز برخوردار مي باشد. هم چنين اگر حماس دراين انتخابات مشاركت نداشته باشد اصل آزاد بودن اين انتخابات نيز زير سئوال خواهد رفت و دولتي كه ازاين انتخابات تشكيل مي گردد، در ابهام مشروعيت گرفتار خواهد شد.

به هر حال از قراين چنين بر مي آيد كه بحران سياسي در اين سرزمين بحران زده به اين زودي قابل حل نيست و تنش ها و اختلافات به جاي آن كه فروكش كند در پيچ و خم ديگري از اختلافات و تنش ها گرفتار آمده است.