مشرف،
نقطه پايان ياآغازي ديگر براريكه قدرت
محمد اسحاق
فياض
Mif_1967@yahoo.com
نزديك يك ماه است كه تنش هاي سياسي در
پاكستان به اوج خود رسيده است، گروههاي سياسي مخالف دولت پاكستان به بهانه بركناري
آقاي چودري دست به تظاهرات گسترده در شهرهاي مختلف پاكستان زدند. از طرف
ديگرگروههاي تروريستي در شهر هاي پيشاور و چهارسده ايالت سرحد چند حمله انتحاري و
بمب گزاري انجام دادند كه منجر به كشته شدند دهها تن گرديده است. به هر حال دو سه
هفته گذشته براي پاكستان روز هاي خونيني بود بود كه به قول جنرال مشرف رئيس جمهور
نظامي پاكستان اين خشونت هاي خونين تا كنون در تاريخ اسلام آباد سابقه نداشته است.
كارشناسان و تحليل گران سياسي اين رويدادها را روزهاي پاياني عمردولت آقاي
مشرف تفسير مي كردند، زيرا دولت آقاي مشرف با دوچالش سياسي بزرگ روبرو بود.
اولين چالش رو درروشدن با احزاب و گروههاي سياسي مخالف دولت وي بود كه در قالب
مجلس متحده عمل گرد آمده بودند، بيشتر اين گروهها را احزاب اسلامي ميانه روتشكيل
مي دادند كه روز گاري در كنار دولت آقاي مشرف بود، اما به مرور زمان از اين دولت
فاصله گرفتند و به جريانهاي مخالف دولت دولت پيوستند. بركناري آقاي چودري از رياست
داداگاه عالي پاكستان توسط اقاي مشرف تنش سياسي را در اين كشور گسترش داد و احزاب
مخالف مشرف تا توانستند اين موضع را بزرگ كردند و در شهرهاي مختلف پاكستان دست به
تظاهرات زدند، تظاهرات و اعتصابات شهر كراچي آخرين قدرت نمايي مخالفان دولت اسلام
آباد به شمار مي رفت كه به شدت سر كوب شد، كراچي در واقع به ميدان مانور سياسي
ميان احزاب سياسي مخالف دولت و طرفداران مشرف كه بيشترشان را افراد قومي مهاجر
تشكيل مي دادند، تبديل شده بود و منجر به در گيري هاي خياباني گسترده ميان اين
نيروها گرديد.خشونت زماني در كراچي بالاگرفت كه افتخار محمد چودری رئیس بركنار شده دادگاه عالی پاکستان به كراچي سفركرد. طرفداران
چودري و احزاب سياسي مخالف دولت دست به يك راهپيمايي گسترده در اين شهر زدند. آقای
چودری در میدان هوایی كراچي توسط نيروهاي پوليس پاكستان تحت محاصره قرار گرفت واجازه
نيافت كه براي سخنراني در جمع راهپیمایان گسترده طرفدارانش شرکت نمايد. او همچنان
در اين فرود گاه به صورت نظربند نگه داشته شد. شهر كراچي در تعطيلي و اعتصاب عمومي
فرورفت و گروههاي رقيب به يك ديگر آتش گشودند و خيابانها را درتصرف خود داشتند. در
نتيجه اين در گيري ها بيش از 40 نفر از موافقان و مخالفان دولت در اين شهر كشته
شدند. بدنبال اين در گيري ها اوايل هفته گذشته كراچي بار ديگردر يك اعتصاب سراسري
فرورفت. آقاي مشرف، افتخار چودری را مسبب این خشونت ها دانست و گفت هشدارهایی را که به چودري داده
شده بود تا به کراچی سفر نکند، نادیده گرفته است. ادامه اين اعتصابات و استقرار
بيش از 15 هزار نيروي پوليس و ارتش بزرگترين شهر پرجمعيت پاكستان را فلج كرد و
مردم به ناچار به زندگي عادي در اين شهر روي آوردند و آخرين تير مخالفان دولت
پاكستان نيز به تاريكي پرتاب شد و نتوانست پايه هاي دولت مشرف را متزلزل سازد.
مشرف نيز براي شكستاندن توان مخالفان خود موضع تندي در برابر آنان گرفت و در يك
سخنراني گفت: مخالفین از سوژه های منفی برای بی ثبات کردن نظام استفاده نکند که این
کار فایده ندارد زیرا مردم پاکستان دیگر در خواب غفلت به سر نمی برند و توطئه ها
را درک می کنند و نيز روحیه مسالمت آمیز حکومت را هیچ کس تلقی به ضعف نکند، جواب سیاست
را با سیاست و زور را با زور خواهیم داد.
چيره شدن دولت برتظاهرات واعتصابهاي كراچي يك
بار ديگر ناكامي مخالفان مشرف را رقم زد و تلاش هاي آنان را براي بركناري مشرف از
قدرت ناكام گذاشت.
دومين چالشي
كه هم اكنون دولت مشرف با آن روبروست گسترش عملياتهاي تروريستي در داخل پاكستان
است، تا پيش ازاين از نظر گروههاي تروريستي عمليات انتحاري در داخل پاكستان حرام
بود اما اكنون اين حرمت از نظرآنان برداشته شده است. عمليات هاي انتحاري خونيني كه
در ايالت سرحد رخ داد نشان ازاين واقعيت دارد كه دولت پاكستان در پي فشارهاي بين
المللي سعي دارد به تدريج از گروههاي تند رو مذهبي حامي تروريست هاي القاعده و
طالبان فاصله بگيرد، اما از آن جايي كه ريشه هاي اين گروهها در پاكستان چنان عميق
است كه دولت پاكستان توان مقابله با آنان را ندارد، و به ناچار در برابر تند روي
هاي عملياتهاي انتحاري آنان موضع انفعالي اتخاذ مي كنند تا با گذرزمان شايد
بتوانند، حمايت هاي بين اللملي را به سوي دولت خود جلب نمايند و برگروههاي تند رو
و تروريست ها چيره گردد. اما اينكه آيا مشرف به اين آرزويش دست پيدا مي كند، ترديد
وجود دارد.ولي در عين حال در سايه همه اين ترديد ها آقاي مشرف توانسته است بار
ديگر توجه بين المللي رابه سوي خود جلب نمايد، شايد سخنان تند و كوبنده او در
برابراحزاب مخالف خويش و گروههاي تروريستي ناشي از حمايت كشور هاي خارجي از وي باشد.او در مصاحبه اي
گفته است كه با افراط گرايي و تندوري به شدت مقابله خواهد كرد و نيز به به نواز شريف
و بينظير بوتو اجازه بازگشت داده نميشود.
وي تصريح
كرده است كه بازگشت آنها پس از برگزاري انتخابات عمومي ممكن خواهد بود.
اكنون سئوال
اساسي اين است كه آيا حمايت هاي خارجي مي تواند آقاي مشرف را در برابر مخالفانش
پيروز گرداند و او بارديگر در يك دوره رياست جمهوري بعدي بر اريكه قدرت تكيه بزند؟
آنچه آشكار است اين است كه موضع كشورهاي غربي بويژه آمريكا و انگليس نسبت به
دولت آقاي مشرف نزديك شده است ووي توانسته است خود را از فشارهاي بين المللي
گسترده برهاند.
آقاي رونالد نیومن فرستاده ويژه آمریکا كه در
پاکستان سفر كرده است می گوید: با این نظر موافق نیستیم که دولت مشرف به نقطه پایانی
خود نزدیک شده است بلکه او مانند رهبرانی است که دارای ویژگی ها و توانمندی های زیادی
است، به همین علت است که امریکا از او پشتیبانی فراوانی می کند و قصد دارد به
کمکهای خود با او افزایش دهد.
با آن كه در
گيري مزري چند روز اخير ميان افغانستان و پاكستان بيش از 14 تن از افغانها و يك تن
از نيروهاي آيساف را به كام مرگ كشانده است، آقاي كرزي در يك چرخش سياسي انعطاف
آميز آقاي مشرف رابرادر خطاب كرد و گفته است كه به همتای پاکستانی اش احترام عمیق دارد و طرفدار
مناسبات حسنه با کشور همسایه پاکستان است.
آقاي نيومن
هم چنين گفته است، حمایت پاکستان از تلاشهای جاری برای با ثبات سازی افغانستان از
اهمیت سزاواری برخوردار است و آمریکا از این فعالیتهای پاکستان به رهبری پرویز
مشرف پشتیبانی می کند.
با توجه به
همين حمايت هاست كه آقاي مشرف به قلع قمع مخالفان داخلي خود مي پردازد و حتي با
اطمينان از اين پشتيباني ها مذاكرات خود را با حزب مردم پاكستان و بينظيربوتو قطع
كرده است. او با اتكا به حمايت خارجي ها اميد وار است تا زمينه رابراي انتخاب مجدد
خود به مقام رياست جمهوري فراهم كند و چند سال ديگر همچنان بر اريكه قدرت تكيه
بزند. اما اين كه آيا آقاي مشرف مي تواند به صورت دوام دار توجه كشور هاي خارجي را
به سوي خود جال كند ونيز برهمه مخالفان خود فايق آمده بتواند آينده روند سياسي در
پاكستان روشن خواهد كرد. امال نكته اي كه نبايد در تحليل هاي سياسي در مورد
پاكستان ناديده گرفته شود اين است كه گروههاي اسلام گراي ميانه رو و تند رو را
نبايد در اين كشور دست كم گرفت. اگرآقاي مشرف نتواند با آنان به نحوي كنار آيد،
اين گروهها شرايط سختي را بر آقاي مشرف تحميل خواهد كرد و نيز اين نكته نيز قابل تامل
است كه اگر با اين گروهها از در معامله وارد شود، مورد انتقاد جامعه بين المللي
قرار خواهد گرفت. و بدين ترتيب گردونه سياست در پاكستان هميشه در دايره افراطي گري
ديني و تعادل ليبراليستي در چرخش است.