ديابت شيرين وابسته به انسولين (دیابت نوع یک)
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
ديابت شيرين وابسته به انسولين (ديابت نوع 1) عبارت است از يك بيماري متابوليكي مزمن كه مشخصه آن ناتواني بدن در توليد انسولين كافي براي مصرف مؤثر و كارآمد قندها، چربيها، و پروتئينها است. تمام سلولهاي بدن براي انتقال قندها از خون به سلولها نيازمند انسولين هستند. براي درمان بايد انسولين تزريق كرد. در صورتي كه ديابت وابسته به انسولين در دوران بزرگسالي آغاز شود غالباً با نام ديابت مستعد كتوز ناميده ميشود و اگر در دوران كودكي آغاز شود غالباً با نام ديابت جوانان خوانده ميشود. ديابت وابسته به انسولين معمولاً پيش از 30 سالگي آغاز ميشود، اما آغاز آن ميتواند در هر سني باشد.
علايم شايع
خستگي؛ تنشگي زياد
افزايش اشتها و در عين حال
كاهش وزن
ادرار به دفعات زياد
خارش در اطراف ناحيه
تناسلي
افزايش استعداد ابتلا به عفونتها،
خصوصاً عفونتهاي مجراي ادراري و عفونتهاي قارچي پوست، دهان، و مجراي
تناسلي
علل
كاهش انسولين توليد شده
توسط سلولهاي جزيرهاي لوزالعمده به علل نامعلوم
اختلال در استفاده از
انسولين در سلولهاي بدن به علل نامعلوم
عفونت ويروسي لوزالعمده
عوامل افزايشدهنده خطر
سابقه خانوادگي ديابت شيرين. البته گاهي در يك نسل بيماري وجود ندارد.
پيشگيري
نميتوان از آن پيشگيري به عمل آورد
عواقب مورد انتظار
اين بيماري را در حال حاضر نميتوان معالجه كرد، اما علايم و پيشرفت بيماري را ميتوان با پايبندي سفت و سخت به درمان كنترل كرد. اميد به زندگي مقداري كاهش مييابد، اما بسياري از بيماران ديابتي طول زندگي تقريباً طبيعي دارند.
عوارض احتمالي
بيماري قلبي ـ عروقي،
خصوصاً سكته مغزي، آترواسكلروز، و بيماري رگهاي قلب
نارسايي كليه
نابينايي
بيماري رگهاي محيطي، كه
در نتيجه ممكن است پا دچار قانقاريا شوديا مردان ناتواني جنسي
پيدا كنند.
كتواسيروز تهديدكننده
زندگي (قندخون در اين حالت خيلي زياد ميشود) همراه با تخريب سلولهاي
بدن
درمان
اصول كلي
آزمايشات ادرار و خون براي
اندازهگيري گلوكز، كلسترول، و انسولين
هر چقدر ميتوانيد درباره كنترل ديابت و
شناسايي علايم كتواسيدوز يا كاهش قند خون دانش خود را افزايش دهيد. روشهاي
نظارت بر ميزان قندخون در خانه را فرا بگيريد و به طور منظم به كار بنديد.
جراحي براي درمان بعضي از عوارض، مثل
كاهش بينايي، قانقاريا، يا بيماري رگهاي قلب
مرتباً پاي خود را به
متخصص پا نشان دهيد و براي بررسي چشم به چشم پزشك مراجعه كنيد.
هميشه يك آمپول گلوكاگون
در دسترس يا به همراه داشته باشيد تا اگر قندخون پايين افتاد آن را تزريق كنيد.
نحوه تزريق انسولين را ياد بگيريد.
تزريق انسولين كار هر روز شما خواهد بود.
هميشه يك دستبند يا گردن آويز
نشاندهنده بيماري و داروهاي مورد استفاده را همراه داشته باشيد.
در صورت بروز هرگونه عفونت،
براي درمان به پزشك مراجعه كنيد.
داروها
براي شما انسولين تجويز خواهد شد. ميزان و زمانبندي تزريق انسولين بايد براي هر فرد جداگانه تعيين و گهگاه تنظيم شود. تزريق معمولاً در دو نوبت يا بيشتر در طي روز و در زير پوست انجام ميشود.
فعاليت
محدوديت براي آن وجود
ندارد. ورزش منظم روزانه يك جنبه مهم در كنترل ديابت به شمار ميروند.
ميزان و زمانبندي تزريق
انسولين ممكن است برحسب فعاليت ورزشي فرد نياز به تنظيم داشته
باشد.
رژيم غذايي
رژيم اختصاصي تجويز خواهد شد. بايد با يك متخصص تغذيه مشورت صورت گيرد.
در اين
شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي
خانواده تان علايم ديابت شيرين را داريد.
اگر يكي از موارد زير به
هنگام درمان رخ دهد:
ـ ناتواني در فكر كردن همراه
با تمركز؛ ضعف؛ تعريق؛ رنگ پريدگي؛ تندشدن ضربان قلب؛ تشنج؛ يا اغما (ممكن است نشاندهنده
پايين افتادن قندخون باشند(
ـ بوي ميوه به هنگام تنفس؛ تغيير در الگوي
طبيعي حركات تنفسي؛ يا خوابآلودگي شديد (ممكن است نشاندهنده كتواسيدوز
باشند(
ـ ناخوشي و ضعف به مدت چندين روز
ـ بيحسي، سوزن سوزن شدن،
يا درد در پاها و دستها
ـ درد قفسه سينه