سرمازدگي
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
سرمازدگي عبارت است از آسيب موقتي يا دايمي بافت در اثر قرار گرفتن در معرض دماهاي زير نقطه انجماد. در اين حالت، معمولاً دستها و پاها (خصوصاً انگشتان دست و پا) و صورت (خصوصاً بيني و گوشها) درگير ميشوند.
علايم شايع
به هنگام قرار گرفتن در
معرض سرما:
كرختي، سفتي و رنگپريدگي
تدريجي در نواحي درگير به هنگام گرم شدن مجدد:
درد و احساس سوزن سوزن شدن
يا سوزش (گاهي
شديد) در نواحي درگير، همراه با تغيير رنگ از سفيد به قرمز و سپس بنفش
تاول زدن در موارد شديد
علل
تشكيل بلورهاي يخ در پوست و رگهاي خوني، كه منجر به آسيب يا مرگ بافت، بسته به ميزان سرما و مدت قرار گرفتن در معرض آن دارد.
عوامل افزايشدهنده خطر
ديابت شيرين
بيماريهاي رگهاي خوني
مثل پديده رينود
بيماري رشتههاي عصبي محيطي (مثلاً در دست يا
پا(
سيگار كشيدن
سوءمصرف الكل يا مواد
وزش باد كه باعث تأثير
بيشتر سرما ميشود.
سن بالا
پيشگيري
پيشبيني لازم براي
تغييرات ناگهاني دماي هوا را داشته باشيد و همراه خود ژاكت، دستكش، جوراب مناسب، كلاه، و
روسري گرم ببريد.
پيش از قرار گرفتن در
معرض سرما از نوشيدن الكل خودداري كنيد.
وقتي كه در معرض سرماي زياد
قرار گرفتهايد مرتباً دستها و پاهاي خود راتكان دهيد.
عواقب مورد انتظار
در موارد خفيف انتظار ميرود با درمان بهبودي كامل حاصل شود. در موارد شديد سرمازدگي معمولاً لازم ميشود ناحيه درگير قطع شود
عوارض احتمالي
قطع بافتهاي مرده يا
عفوني شده، خصوصاً انگشتان دست يا پا، بيني يا گوشها، به دنبال قرار گرفتن طولانيمدت
در معرض سرماي شديد.
ايست قلبي، در صورتي كه سرمازدگي با كاهش
دماي كل بدن همراه شده باشد.
درمان
اصول كلي
دستورالعملهاي زير در موارد
اورژنس و تا زمان رسيدن كمك پزشكي بايد اجرا شوند:
- وقتي كه به پناهنگاه
رسيديد، لباسها را از نواحي سرمازده درآوريد.
- هرگز بافتهاي آسيب ديده
را ماساژ ندهيد.
- نواحي سرمازده را در آب
گرم (حدود 8/37 درجه سانتيگراد) بگذاريد.
در صورت مهيا بودن، از دماسنج براي
تنظيم درجه حرارت آب استفاده كنيد. توجه داشته باشيد كه بالاتر بودن
دماي آب ممكن است آسيب را بيشتر كند.
- در صورت در دسترس بودن مايعات
داغ با شكر زياد بنوشيد.
- سيگار نكشيد.
- پس از گرم كردن نواحي
سرمازده آنها را باند پارچهاي نرم بپوشانيد.
- تا زماني كه كمك پزشكي
نرسيده است از اندام سرمازده استفاده نكنيد (اگر پاها درگير شدهاند، راه
نرويد(
- در صورتي كه كسي همراه
شما است تماس پوست به پوست را با وي حفظ كنيد.
اقدامات پزشكي:
- گاهي بستري شدن در بيمارستان
- گرم كردن نواحي سرمازده
با احتياط؛ درجه حرارت آب بايد مدام كنترل شود.
- گاهي جراحي براي برداشتن
يا قطع بافتهايي كه آسيب دايمي ديدهاند (بافتهاي قانقاريايي(
داروها
در بيمارستان، سرم و اكسيژن
گرم شده داده ميشود.
داروهاي ضد درد، از جمله
مخدرها، براي رفع دردهاي شديد. از داروهاي ضد درد قوي بيش از 7-4 روز استفاده
نكنيد.
آنتيبيوتيكها براي مبارزه
با عفونت
براي درد خفيف ميتوان
استامينوفن استفاده كرد.
واكسن كزاز
فعاليت
پس از رو به بهبود گذاشتن سرمازدگي به حد كافي، امكان داد نياز به فيزيوتراپي وجود داشته باشد.
رژيم غذايي
هرآنچه بيمار ميتواند مصرف نمايد. البته بهتر است در ابتدا مايعات گرم داده شود.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي
خانواده تان علايم سرمازدگي را داريد يا در يك نفر ديگر اين علايم را مشاهده كردهايد.
اگر يكي از موارد زير هنگام
درمان رخ
دهد:
ـ افزايش درد، تورم، قرمزي،
يا ترشحات ناحيه سرمازده
ـ تب، دردهاي عضلاني، منگي يا احساس كسالت
- اگر دچار علايم جديد
وغيرقابل توجيه
شده ايد. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي به همراه داشته
باشند.